Ne kadar vergi ödüyorum

 Ortalama bir vatandaş ne kadar vergi veriyor. Haydi bir simülasyon yapalım.

1. GELİR VE DAMGA VERGİSİ: Geçtiğimiz yıl ülkemizde kişi başına düşen milli gelir 12.849 dolar olarak hesaplandı. Sabit maaşla çalışan bir kişi için hesaplayacak olursak bir kişinin yıllık toplam net 12.849 dolar gelir elde edebilmesi için aylık brüt 34.370,89 TL gelir elde etmesi gerekiyor. İstisnalar, vergi dilimleri, oranlar gibi yürürlükteki gelir vergisi uygulamalarına göre de ödediğim yıllık gelir ve damga vergisi toplamı 55.509,85 TL'dir.
2. KATMA DEĞER VERGİSİ: E şimdi gelir ve damga vergisini ödedik, bitti mi? Hayır. Bir de bunun KDV'si var. Geçtiğimiz yıl KDV oranlarında değişiklik yapıldı, % 1, % 8 ve % 18 olan KDV oranları sırasıyla % 2, %10 ve % 20 oldu. Tabi bu verginin konusuna göre değişiyor. Ama hadi ben kafanızı karıştırmayayım da KDV'yi % 10'dan hesaplayayım ortalama. Bu durumda da yıllık ödenen KDV 26.824,84 TL çıkmaktadır.
3. ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ: Ortalama bir vatandaştan bahsediyorsak sigara kullanma alışkanlığı sıralamasında dünya birinciliğini zorlayan ülkemizde bu vatandaşın günde 1 paket sigara kullandığını da varsayalım. 2023 ÖTV tarifesine göre sigarada maktu ÖTV 1,1043 TL, oran olarak da % 63'tür. Ödenen ÖTV sigara için 6.621,20 TL;  haftalık 18 litre akaryakıt için de 7.044,80 TL'dir. 

Yani kişi başına milli ortalamasında gelir elde eden bir vatandaşımızın 2023 yılında ödediği vergi toplam 96.000,69 TL'dir. Şimdi gelelim bunun karşılığında yararlandığımız temel kamu hizmetlerine. Tutarlar Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerinden elde edilmiştir.

1. Milli Güvenlik hizmetleri: Ülkemizin bölünmez bütünlüğü, temel asayiş ve güvenlik hizmetleri gibi hizmetler için 85 milyon yurttaşla birlikte payıma düşen gider 9.111,38 TL'dir. Helali hoş olsun.
2. Ulaşım ve İletişim: Ulaşım ve iletişim gibi modern çağın vazgeçilmez ihtiyaçlarından birisi olan temel giderler için bu hizmetten faydalanan diğer 85 milyon yurttaşla beraber payıma düşen 3.853,29 TL. Ölçek ekonomisi sağolsun.
3. İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri: İmar, iskan, aydınlatma gibi 85 milyon yurttaşın ayrılmaz biçimde istifadesine sunulan bu türden hizmetler için de yıllık payıma düşen 944,47 TL. Apartman aidatım daha çok tutuyor.
4. Din Hizmetleri: Elhamdülillah müslümanız. Yaz oraya din hizmetleri için de yıllık 551,79 TL.
5. Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri: "Düşmez kalkmaz bir Allah" derler. Kimin ne olacağı belli olmaz. Her ne kadar şu an istifade ediyor olmasak da bizim de anamız babamız bacımız var deyip sosyal yardım için de yıllık 9.791,31 benden olsun.
6. Eğitim Hizmetleri: İşte, dananın kuyruğu burada kopuyor. Eğer vatandaşın tek çocuğu var ve ilkokula gidiyorsa yaklaşık 5 milyon öğrenci ile beraber vatandaşın çocuğunun payına da yıllık düşen tutar 51.322,89 TL. Tabi bu tutar çocuğun eğitim gördüğü eğitim düzeyine, ebeveynlerin her ikisinin de çalışıp çalışmadığına göre değişecek.

Bu durumda toplam gider de 75.575,13 TL olarak gerçekleşiyor. Aradaki fark 20.425,56 TL. Yani cebimden fazla çıkan vergi. O da borç faizleri, EYT'liler, vekil maaşları falan derken devletle ödeşiyoruz. Hizmet maliyetleri açısından bakıldığında aslında bir ülkenin vatandaşı ve  vergi mükellefi olmak kârlı bir işe benziyor. 

Diğer vergi ve hizmetler vatandaşın subjektif durumlarına göre değişeceğinden burada ele almadık. Ortalama bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının ödediği vergiler ve aldığı hizmet maliyetleri bu şekilde.